Spelers en ratinglijsten

Dit hoofdstuk behandelt de ratinglijsten die het programma bijhoudt, het toevoegen en wijzigen van spelers, het spelersrooster, het vernieuwen van ratings en late inschrijvingen. Byes, afwezigheden en terugtrekkingen staan in Byes en afwezigheid.

Ratinglijsten#

Het programma houdt een lokale kopie van ratinglijsten bij, zodat spelers gevonden en hun ratings ingevuld kunnen worden zonder internettoegang in de speelzaal.

De FIDE-ratinglijst. Ongeveer 1,9 miljoen spelers: FIDE-ID, naam, federatie, titel, geboortejaar, en de standaard-, rapid- en blitzratings. Open Verbindingen (bovenbalk op de pagina Toernooien), sectie FIDE-databank, en druk de eerste keer op Ratinglijst downloaden. Bijwerken vanaf FIDE downloadt de huidige lijst opnieuw (FIDE publiceert elke maand een nieuwe lijst). Het programma houdt bij welke maand de lijst is die het heeft. Eén keer per dag, terwijl het draait, vraagt het ook aan FIDE of er een nieuwere lijst is (één klein verzoek; offline gebeurt er niets). Wat het met het antwoord doet, is een keuze uit drie onder Verbindingen: op een server downloadt het de lijst zelf (ongeveer één keer per maand); op een desktopinstallatie vraagt het eerst (standaard), met een banner op elke pagina (voor beheerders): "FIDE-ratinglijst: er is een nieuwere lijst. De download is ongeveer 41 MB", met Nu downloaden, Later (de banner blijft een dag weg) en Niet meer vragen. Er wordt niets gedownload voordat je op Nu downloaden drukt. Onder Verbindingen heet de keuze Automatisch downloaden, Eerst vragen of Nooit; Niet meer vragen zet haar op Nooit, en je kunt altijd met de hand op Bijwerken vanaf FIDE drukken of haar terugzetten op Eerst vragen. Een ratingcontrole op de pagina Spelers die de lijst verouderd vindt, stelt op een desktopinstallatie dezelfde vraag in plaats van de download te starten. De pagina toont hoeveel spelers de lokale databank bevat en wanneer die voor het laatst is bijgewerkt. Op een desktopversie ben je de beheerder van je eigen installatie. Op een server mag alleen de beheerder bijwerken. Een speler die niet in de lijst staat, heeft geen FIDE-rating (ongeveer twee derde van de rijen in de lijst zijn ongerate spelers): dat betekent "geen FIDE-ID of geen rating", niet een mislukte download.

De nationale ratinglijst. De Belgische lijst (KBSB/FRBE) is een ingebouwde nationale lijst. Ze hoort bij het Belgische pakket van functies, dat voor elk account uitstaat tenzij je het aanzet: accountmenu, Functies. Met Synchronisatie van de nationale ratinglijst aan, toont Verbindingen de sectie Belgische nationale ratinglijst, waar Synchroniseren vanaf de KBSB het openbare maandbestand van de federatie downloadt (ongeveer 36.000 spelers: nationaal ID, naam, geslacht, club, FIDE-ID, nationale rating). KBSB-spelerzoekopdracht voegt de lijst toe aan de spelerszoekfunctie. Spelersgegevens in bulk bijwerken voegt Spelersgegevens bijwerken toe aan het menu Meer van de pagina Spelers. Een arbiter buiten België ziet niets hiervan. De synchronisatie kopieert alleen het bestand van de federatie; ze schrijft nooit zelf ratings in je toernooien.

Andere nationale lijsten zijn niet ingebouwd. Voor een speler van een andere federatie typ je het nationale ID en de nationale rating met de hand in, of laad je de lijst zelf als CSV-bestand.

Je eigen ratinglijsten (CSV). Verbindingen heeft een link naar Ratinglijsten (/rating-lists), waar je een eigen lijst laadt, bijvoorbeeld een nationale of clublijst. De eerste rij van het CSV-bestand benoemt de kolommen: id, name en rating zijn verplicht; federation, title, birth_year en fide_id zijn optioneel. Het scheidingsteken kan een komma, puntkomma of tab zijn, en een rating die leeg is of 0 is, betekent ongerate. Bestand controleren toont wat er is gevonden; Lijst laden bewaart het, en er wordt niets geladen tenzij elke rij geldig is. Een lijst met dezelfde naam wordt vervangen. Op een server laadt alleen een beheerder lijsten. De lijsten worden door elk toernooi op de machine gedeeld, verschijnen wanneer een speler wordt toegevoegd, en kunnen in de ratinglijstvolgorde van een toernooi worden opgenomen.

Een lijst hernoemen. Hernoemen naast een lijst wijzigt de naam en niets anders: de ratinglijstvolgorde en elk toernooi dat de lijst gebruikt blijven hem gebruiken, want ze houden het nummer bij, niet de naam.

De volgorde van de ratinglijsten. Instellingen, FIDE, sectie Ratinglijsten, bepaalt de lijsten waaruit de rating van een speler wordt gehaald wanneer de speler wordt toegevoegd of de ratings worden vernieuwd, in volgorde: FIDE Standard, FIDE Rapid, FIDE Blitz, Effectief Rapid (Rapid, anders Standard), Effectief Blitz, de nationale lijst, en je eigen lijsten. Gebruik de pijltjes om een lijst te verplaatsen, Weglaten om er een te verwijderen, en Aan de volgorde toevoegen om er een toe te voegen; Terug naar de standaardvolgorde herstelt de volgorde die bij het speeltempo van het toernooi past. De eerste lijst is de hoofdlijst: haar rating wordt automatisch ingevoerd. De ratings die de speler in de andere lijsten heeft, staan naast het zoekresultaat, en een klik op een ervan (Deze rating in de plaats gebruiken) kiest die. Een FIDE-lijst vult de FIDE-rating; de nationale lijst en je eigen lijsten vullen de nationale rating.

Welke rating wordt gebruikt. De Gebruikte Elo van een speler is de toernooirating, die de instelling Toernooirating van het toernooi bepaalt (Instellingen, Opties): alleen de FIDE-rating, alleen de nationale rating, de FIDE-rating anders de nationale (de standaard), de nationale anders de FIDE, de hoogste van FIDE, nationaal en een met de hand ingetypte rating, of alleen de ingetypte rating (zie Een toernooi instellen). Het is de rating waarop het programma de spelers sorteert wanneer het de paringsnummers toekent, die de op rating gebaseerde tiebreaks lezen, en die het afdrukt. Een met de hand ingetypte rating is het veld Toernooirating op het formulier van de speler; alleen de laatste twee methoden lezen dat veld. De FIDE-rating die wordt ingevuld, is die van het formaat van het toernooi: standaard voor een standaardtoernooi, rapid voor een rapidtoernooi, blitz voor een blitztoernooi (of de standaardrating wanneer de speler nog geen rapid- of blitzrating heeft).

Ratings met de hand invoeren. Elk ratingveld (FIDE-rating, nationale rating, toernooirating) kan op het formulier van de speler met de hand worden ingetypt of gewijzigd; het programma verbiedt een waarde niet omdat die afwijkt van de lijst. Het formulier toont wat de lijst zegt en vraagt of het die moet toepassen wanneer ze verschilt.

Waar een rating vandaan komt. Een rating die uit een lijst is gelezen, houdt zijn bron bij: het formulier van de speler zegt bijvoorbeeld dat ze uit de FIDE-standaardlijst van een bepaalde maand komt, dat ze met de hand is gewijzigd (en wat ze op de lijst was), of dat ze met de hand is ingevoerd zonder bronlijst.

De pagina Spelers#

Bovenbalk, Spelers. Bovenaan: het aantal ingeschreven spelers en drie knoppen:

• Speler toevoegen (ook Ctrl+I), de belangrijkste,
• Spelerslijst afdrukken,
• Meer, een menu met de rest, in groepen:
  • Afdrukken: Plaatskaartjes afdrukken,
  • Nummers: Paringsnummers (Zwitsers, tot ronde 4 gepaard is) en Startnummers (rondetoernooi, vóór ronde 1), elk alleen zolang je ze nog kunt wijzigen,
  • Spelersgegevens: Ratings vernieuwen en Spelersgegevens bijwerken (die laatste alleen met het Belgische pakket aan).

Met de pijltjestoetsen ga je door het menu en Esc sluit het. Onder de knoppen staan, als die er zijn, de inschrijvingen die wachten van de resultatensite en de uitgestelde partijen die nog gespeeld moeten worden, die laatste met Resultaten invoeren, dat naar de pagina Paringen leidt.

Daaronder staat het spelersrooster: één rij per speler. Een lange clubnaam wordt afgekapt met een ellips (de hele naam verschijnt als je er met de muis boven blijft), en het rooster schuift zijwaarts binnen zijn kader als er veel kolommen aan staan, zodat de pagina zelf nooit zijwaarts schuift. Het paneel Weergave rechts kiest de kolommen.

Hoe het rooster werkt (dubbelklikken om te bewerken, rechtsklikken voor de Spelerskaart, de cel Pr., het toetsenbord) staat achter de informatieknop naast het aantal spelers. Hij is dicht tot je erop drukt.

Een speler toevoegen#

Een rating onder 0 of boven 3000, een geboortejaar voor 1900 of in de toekomst en een federatie die geen code van drie letters is, krijgen een waarschuwing in het formulier en in een lijst boven het rooster. Er wordt niets geweigerd, en imports behouden zulke waarden ook.

Druk op Speler toevoegen. Het formulier biedt eerst een zoekvak aan:

• Doorzoek de FIDE-databank (naam of FIDE-ID). Met de Belgische opzoeking aan: Doorzoek de KBSB- en FIDE-lijsten (naam, nationaal ID of FIDE-ID).
• Begin een achternaam te typen (Achternaam, Voornaam) of een nummer; kies de speler uit de resultaten en het formulier wordt ingevuld: naam, titel, federatie, FIDE-ID, ratings, geboortejaar en (België) nationaal ID en club. De federatie is de landcode uit de FIDE-lijst. De Belgische lijst heeft een kolom met een eigen, gelijkaardige inhoud (V, F of D: de Vlaamse, Franstalige of Duitstalige vleugel); dat is geen land en komt nooit in het veld federatie terecht. Een lid dat de FIDE-lijst niet kent, wordt met een leeg veld toegevoegd, om zo nodig zelf in te vullen.
• Of vul de gegevens onder het zoekvak met de hand in.

De velden van het formulier: volledige naam (verplicht), titel, FIDE-rating, nationaal ID, nationale rating, federatie, geboortejaar, geslacht (M of F), club, en verder naar beneden de vaste tabel, de extra punten, categoriekoppelingen, inschrijfstatus (Niet betaald, Betaald, Gratis), Speelt mee vanaf ronde, en de aanwezigheidsinstellingen (Byes en afwezigheid). Een speler met een FIDE-ID die al in het toernooi zit, wordt geweigerd. Een speler toevoegen zonder gekozen geslacht wordt niet meteen bewaard: het formulier zegt dat FIDE-rapporten en damesprijzen het nodig hebben en biedt Geslacht kiezen (terug naar de knoppen M en F; Escape doet hetzelfde) of Toch bewaren. Een speler bewerken, importeren en de opzoekingen vragen er nooit naar. De FIDE-opzoeking van het inschrijfformulier (en, met het Belgische pakket, de KBSB-opzoeking) zoekt de speler opnieuw op in de lokale lijst. Als de lijst iets anders zegt dan wat op bestand staat, toont het formulier wat FIDE zegt en vraagt dit toepassen? voor elk verschil.

Registreer de spelers vóórdat ronde 1 is gepaard. Hun paringsnummers (de startrangen) worden gegeven wanneer de eerste ronde wordt gepaard.

Een speler die later wordt toegevoegd, krijgt wanneer de volgende ronde wordt gepaard het nummer dat zijn rating oplevert, waarbij iedereen daaronder één plaats omlaag schuift (alleen Zwitsers), of het eerstvolgende vrije nummer als de instelling Paringsnummers van laatkomers op Achter het veld staat.

Paringsnummers van een Zwitsers toernooi wijzigen. Paringsnummers in het menu Meer van de pagina Spelers opent de lijst in paringsvolgorde. Twee spelers met dezelfde rating kunnen hun nummers wisselen (de knop Wisselen tussen hun rijen, om ze op een andere regel te ordenen), en Opnieuw aanmaken volgens rating nummert iedereen opnieuw op de huidige ratings, met behoud van de volgorde die je aan spelers met gelijke rating hebt gegeven. Gebruik dit om een ratingwijziging te volgen of een fout te corrigeren.

Elke wijziging vraagt om je bevestiging; bij een regeneratie komt eerst een lijst van de spelers wier nummer verandert. Rondes die al gepaard waren, gebruikten de oude nummers, dus een paringscontroleur zal ze niet langer reproduceren; het dialoogvenster zegt dat. Elke wijziging wordt in het auditlogboek geschreven. Een regeneratie terwijl de nummers de ratings al volgen, zegt dat en wijzigt niets.

Tot ronde 4 gepaard is, waarschuwt de pagina Paringen boven Ronde N paren wanneer de nummers de ratings niet meer volgen - een rating die na ronde 1 is gecorrigeerd, een laatkomer die achter het veld is genummerd, of nummers die met een geïmporteerd bestand zijn meegekomen. Ze noemt elke speler met rating, nummer en het nummer dat de rating oplevert, en Opnieuw aanmaken volgens rating… opent deze lijst. Spelers met gelijke rating in om het even welke volgorde worden nooit gemeld: daar dient een wissel voor. Wie voor ronde 2 tot en met 4 op Ronde N paren drukt, krijgt dan eerst een vraag (Een ronde paren, Wanneer de paringsnummers de ratings niet volgen).

De teamnummers van een Zwitsers teamtoernooi kunnen op dezelfde manier gecorrigeerd worden tot ronde 4 gepaard is, vanaf de pagina Teams (De volgorde van de teams corrigeren).

Startnummers van een rondetoernooi. Vóór ronde 1 opent Startnummers (pagina Spelers, Meer) de lijst waarop de Berger-tabellen paren. Voer het resultaat van een loting met de hand in (een nummer per speler, of verplaats een speler omhoog of omlaag), of druk op Rangschikken op rating (hoogste rating eerst; bij gelijke rating de titel, dan de tiebreak uit de opties, dan de naam, dan de volgorde van invoer), Rangschikken op invoer (de volgorde waarin de spelers aan het toernooi werden toegevoegd) of Loten (het programma loot, na een bevestiging; het logboek bewaart de seed van de loting en de resulterende volgorde). De nummers worden gebruikt wanneer ronde 1 wordt gepaard en kunnen daarna niet meer worden gewijzigd; een later ingeschreven speler krijgt het volgende nummer. De eerste paring van een rondetoernooi biedt dezelfde keuzes opnieuw aan (De spelers van een rondetoernooi nummeren), en SWAR-gebruikers vinden daar welke SWAR-optie waarmee overeenkomt.

Het rooster#

De kolommen kunnen worden gesorteerd door op de kop te klikken. Afgekorte koppen hebben een tooltip in gewone taal. Het paneel Weergave kiest welke kolommen worden getoond, per gebruiker; de standaardset bevat het paringsnummer, de titel, de naam, de rating, de federatie, de club, het aantal gespeelde partijen, de punten en de aanwezigheid. Verdere kolommen zijn onder meer het geboortejaar, het nationale en FIDE-ID, beide ratings, Gebruikte Elo, de categorieën, de inschrijfstatus (Betaald), het vaste bord, de extra punten en de kolom met het aantal aanwezige rondes (Rds). Dezelfde kolommen kunnen op de pagina Stand worden getoond.

Sommige cellen openen een klein menu (rechtsklik, of Space /

aanwezigheidscel zet een speler aanwezig of afwezig, de cel Betaald zet de inschrijfstatus, de categoriecel kent categorieën toe, en de kop van de aanwezigheidskolom zet iedereen in één keer aanwezig of afwezig. De kopmenu's (aanwezigheid, Betaald en categorie) vragen eerst om bevestiging, bewaren een herstelpunt en zeggen hoeveel spelers ze hebben gewijzigd. De pijltjestoetsen bewegen tussen de cellen; het celmenu wordt aan schermlezers aangekondigd met een zin die zegt wat de letter in de cel betekent.

Aanwezigheidscel. Dit betekenen de letters in de cel:

Dubbelklik op de naam van een speler (of druk op Enter of

Klik met de rechtermuisknop op de naam (of druk op de contextmenutoets) om de Spelerskaart te openen: de tegenstanders, kleuren en resultaten van de speler ronde voor ronde, met een afdrukknop en knoppen voor vorige en volgende.

Het formulier Spelersinschrijving sluit met Esc of Annuleren. Een klik erbuiten sluit het niet meer, zodat ingetypte wijzigingen niet verloren gaan. Is de speler in een ander venster verwijderd, dan sluit het formulier en zegt dat. Een opzoeking in de FIDE-lijst neemt de speler via het FIDE-ID; een naam die bij meerdere FIDE-spelers past, vraagt om het FIDE-ID in plaats van de eerste te nemen, en Nee op de vraag over een gewijzigde naam zet het formulier terug zoals het voor de opzoeking was.

Een speler verwijderen#

Ratings vernieuwen#

Ratings vernieuwen (pagina Spelers, Meer, Spelersgegevens) zoekt elke speler op in de lokale FIDE-lijst (op FIDE-ID) en toont een tabel van wat zou veranderen: de speler, het veld, de oude en de nieuwe waarde, met een regel zoals 12 gecontroleerd, 5 wijzigingen, 3 zonder ID-match. Alleen de FIDE-rating en de titel worden voorgesteld, en een titel wordt alleen voorgesteld wanneer de FIDE-lijst er echt een bevat. Een speler zonder FIDE-ID wordt niet aangeraakt. Er wordt niets geschreven tot je op Toepassen drukt; Annuleren schrijft niets. Het is alles-of-niets, en het is een handmatige handeling: het programma schrijft nooit zelf ratings.

In een toernooi dat langer dan 30 dagen duurt (Instellingen, Toernooi) raakt Vernieuwen de start-FIDE-rating nooit aan. Het vergelijkt de huidige lijst en voegt elke gewijzigde rating toe als latere rating, getoond als vanaf ronde R: standaard de eerste ronde met een datum op of na de datum van de lijst, anders de eerstvolgende te paren ronde. Pas de ronde één keer voor de hele reeks aan in het vak boven de tabel voor je op Toepassen drukt. Een rating die al vanaf die ronde gegeven is, wordt vervangen, en een rating gelijk aan wat de ronde al geeft is geen wijziging. Een titel wordt voorgesteld zoals altijd. De paringsnummers veranderen niet door een latere rating, en de automatische controle hieronder zwijgt in zo'n toernooi.

De controle op zichzelf. Terwijl de pagina Spelers of Paringen open is (en na een voltooide update van de lijst), vergelijkt het programma de ratings en titels op bestand met de FIDE-lijst die geldig was in de maand waarin het toernooi begon, en toont, wanneer ze verschillen, een melding: De FIDE-lijst (maand) geeft een andere rating of titel voor N spelers, met een knop Bekijken die dezelfde tabel opent. Het schrijft niets. De maand van de lijst moet overeenkomen met de startmaand van het toernooi; anders stelt het programma niets voor en zegt het waarom (alleen de huidige lijst wordt bewaard). De melding kan per toernooi worden uitgeschakeld (Instellingen, FIDE, Consistentiecontroles, geavanceerd); de knop Ratings vernieuwen werkt nog steeds op verzoek. Vóór een gevraagde controle vraagt het programma aan FIDE of de lijst op deze machine actueel is en werkt die eerst bij, of meldt dat dat niet lukte.

In de tabel met voorgestelde wijzigingen heeft elke regel een vinkje, en is er Alles selecteren: Geselecteerde toepassen schrijft alleen de aangevinkte.

Spelersgegevens bijwerken (Belgisch pakket) werkt op dezelfde manier voor alles behalve de ratings. Het zoekt elke speler op de KBSB-lijst op nationaal ID, dan op FIDE-ID, dan op naam plus geboortejaar (alleen als dat precies één persoon aanwijst), en op de FIDE-lijst op FIDE-ID. Het stelt elk veld voor dat verschilt:

• van de KBSB-lijst: de naam zoals de lijst hem schrijft, de club en het clubnummer (één vinkje voor beide: ze worden samen toegepast), de aansluiting, en een FIDE-ID of nationaal ID dat de speler nog niet heeft;
• van de FIDE-lijst: de titel;
• geslacht, geboortejaar en federatie van de FIDE-lijst, of van de KBSB-lijst als de speler geen FIDE-record heeft. De FIDE-lijst wint omdat het ratingrapport daarmee wordt vergeleken.

De tabel toont de oude en de nieuwe waarde, van welke lijst ze komt en hoe de speler gevonden werd. Bekijk een naamswijziging voor je ze aanvinkt. Een speler met een volledige geboortedatum houdt die als het jaar klopt; geeft de lijst een ander jaar, dan toont de oude waarde de datum, en als je het toepast, krijgt de speler het nieuwe jaar en verdwijnt de datum. Een veld wordt nooit leeggemaakt omdat een lijst het leeg laat, en ratings blijven bij Ratings vernieuwen.

Het geslacht van de KBSB-lijst komt binnen bij de volgende Synchroniseren vanaf de KBSB op de pagina Verbindingen. Daarvoor bewaarde het programma het niet.

Late inschrijvingen#

Een speler die wordt toegevoegd nadat rondes zijn gepaard, kan een ronde krijgen waarin hij meedoet (Speelt mee vanaf ronde op het formulier; de volgende te paren ronde wordt aangeboden). In een Zwitsers toernooi volgt hun paringsnummer de instelling Paringsnummers van laatkomers (volgens rating, of achter het veld). Een toernooi dat ze nog achter het veld nummert omdat het ouder is dan de standaard, zegt dat één keer, op de pagina Paringen en op de pagina Opties, en biedt aan om over te schakelen (Een toernooi instellen). Het formulier zegt wat de rondes ervoor tellen. Wanneer afwezigheid punten oplevert (pagina Puntentelling), tellen de rondes vóór de inschrijving als afwezigheid, zoals ingesteld op de pagina Puntentelling. In een Zwitsers toernooi wordt de nieuwe speler in de ronde waarin hij meedoet met de anderen gepaard. In een rondetoernooi valt een speler die wordt toegevoegd nadat ronde 1 is gepaard niet in het schema: de Berger-tabel ligt vast zodra die bestaat.

Inschrijvingen van de uitslagensite#

Wanneer een toernooi is gepubliceerd (zie Publiceren) en inschrijvingen openstaan, kunnen spelers zich op de uitslagensite zelf inschrijven. De pagina Inschrijvingen van de uitslagensite toont ze; Inschrijvingen ophalen controleert op nieuwe, en elke inschrijving wordt geaccepteerd (ze wordt een speler) of verwijderd. Een geaccepteerde inschrijving kan worden teruggezet.

Laatst gecontroleerd naast de knop wordt per toernooi bewaard en staat er dus nog als je terugkomt; ook de controles die het programma zelf doet tellen mee.

Export van de spelerslijst#

Instellingen, Exporteren, Spelers exporteren (CSV): de kolommen die je kiest, in de volgorde die je kiest, met een scheidingsteken (komma, puntkomma, tab of pipe), gesorteerd op startrang of op naam, eventueel zonder afwezige spelers en met een markering voor Excel. Zie Importeren en exporteren.