Aan de slag

Dit hoofdstuk legt uit wat OpenPairings is, hoe je het installeert en start, en hoe het programma is opgebouwd. De andere hoofdstukken volgen de volgorde waarin een arbiter werkt: het toernooi instellen, de spelers invoeren, een ronde paren, de resultaten invoeren, afdrukken, rapporteren.

Wat het programma doet#

OpenPairings beheert een schaaktoernooi van de opzet tot het rapport voor het rating-bureau:

• Het paart Zwitserse toernooien (FIDE Dutch-systeem, C.04.3), Zwitserse teamtoernooien (C.04.6), rondetoernooien (Berger-tabellen, C.05) en Keizer-toernooien.
• Het houdt de spelers, de resultaten, de byes en de rangschikking bij, met de tiebreaks van FIDE's C.07.
• Het drukt de lijsten af die een arbiter nodig heeft (paringen, rangschikking, resultaatkaarten, kruistabellen, spelerskaarten, plaatskaartjes).
• Het leest en schrijft het FIDE-rapportbestand (TRF26, TRF16), en leest SWAR-bestanden.
• Het kan een toernooi publiceren op een publieke uitslagensite (OpenResults), zodat spelers en toeschouwers het evenement op hun telefoon kunnen volgen.

Twee manieren om het te gebruiken#

Op je eigen computer (de desktopversie). Eén persoon gebruikt het programma op één computer. Er is geen aanmelding: het programma start, opent je webbrowser op http://localhost:4000 en je bent aangemeld als eigenaar van die computer. Je toernooien worden op die computer bewaard. Het programma is alleen bereikbaar vanaf die computer, nooit via het netwerk.

Op een server (de onlineversie). Het programma draait op een server en je bereikt het via een webadres. Iedereen heeft een account, elk toernooi behoort toe aan de eigenaar, en de eigenaar kan andere arbiters uitnodigen om het te delen (zie Accounts, delen en overdracht).

Alles wat in deze handleiding staat, werkt in beide. De verschillen worden vermeld waar ze ertoe doen: aanmelden en accounts bestaan alleen online; de updatemelding, de datamap en de "lokale weergave" van de live pagina horen bij de desktopversie.

De desktopversie installeren#

Download de release voor je systeem van de releasepagina van het project.

Windows. Het .msi-bestand is de aanbevolen download. Het toont een installatieprogramma met een welkomstpagina, de licentie en de keuze tussen installeren alleen voor jezelf (geen beheerdersrechten nodig) of voor iedereen op de computer. Het Setup.exe ernaast installeert meteen voor jezelf, zonder vragen. Start na de installatie OpenPairings vanuit het Startmenu. Er opent een klein venster en je browser volgt; als je dat kleine venster sluit, stopt het programma.

Linux. Download het draagbare archief en pak het uit. Voer ./openpairings.sh uit (het bestand moet eenmalig uitvoerbaar worden gemaakt: chmod +x openpairings.sh). Het programma opent je browser.

macOS. Download openpairings_app_macos_aarch64.zip voor een Mac met een Apple-chip (M1 en later; macOS 11 of nieuwer), of openpairings_app_macos_x86_64.zip voor een Mac met een Intel-processor (macOS 10.13 of nieuwer), open het bestand en sleep OpenPairings naar Programma's. De app is nog niet door Apple ondertekend, dus de eerste keer weigert macOS hem te openen: open Systeeminstellingen, Privacy en beveiliging, scrol naar beneden en klik op Open toch (Open Anyway) naast de melding over OpenPairings (op macOS 14 of ouder: klik met de rechtermuisknop op de app en kies Open). Daarna opent hij zoals elke andere app, met een symbool in het Dock (klik er met de rechtermuisknop op en kies Opties, Bewaar in Dock om het daar te houden). Een klein venster meldt dat OpenPairings draait en je browser volgt; staat je Mac in het Nederlands, dan is dat venster dat ook. Je kunt het venster sluiten: OpenPairings blijft draaien, en een klik op het symbool in het Dock brengt het venster terug. OpenPairings stoppen in het venster, of de app stoppen (Cmd-Q, of Stop op het symbool in het Dock), stopt het programma; je toernooien blijven bewaard. Om bij te werken stop je het programma, download je de nieuwe zip en vervang je de app in Programma's.

Er is geen Java en geen databaseserver nodig. De Zwitserse paringsengine (Ainalrami) zit in het programma (zie Een ronde paren).

Waar je gegevens staan#

De toernooien staan in één databasebestand in een map van je gebruikersaccount:

• Windows: %LOCALAPPDATA%\OpenPairingsData; back-ups in %LOCALAPPDATA%\OpenPairingsBackups.
• macOS: ~/Library/Application Support/OpenPairings.
• Linux: ~/.local/share/OpenPairings.

Het programma maakt ongeveer één keer per dag een back-up van zijn gegevens (zie "Back-ups" in Accounts, delen en overdracht).

Updates#

Een desktopkopie controleert bij het starten en daarna elke paar uur of er een nieuwere release bestaat, en toont een melding bovenaan de pagina.

Bij een installatie per gebruiker op Windows heeft de melding een knop Installeren en herstarten; bij de andere installaties verwijst ze naar de releasepagina. De controle kan worden uitgeschakeld op de pagina Verbindingen.

Details: wat het programma doet#

Lijkt iets traag of vreemd en wil je zeggen wat, klik dan op Details in het kleine venster (Windows) of op de Mac (er opent een eigen venster). Op Windows wordt het venster langer en toont het de uitvoer van het programma zelf (het einde van launcher.log, elke seconde bijgewerkt) en een paar cijfers over het draaiende programma: versie, hoe lang het al draait, hoe druk de processor is, geheugen, en hoe snel de database antwoordt. Copy zet de cijfers en de laatste 200 regels van het log op het klembord, klaar om in een mail te plakken; Open log folder toont het bestand zelf. Op de Mac is het log logs/server.log in de gegevensmap. Het Windows-venster is in het Engels, dat van de Mac volgt de taal van je Mac. Tot het programma gestart is, staat er "—" bij de cijfers.

Op Linux is hetzelfde een opdracht in de map die je hebt uitgepakt: ./openpairings.sh details werkt elke twee seconden bij (druk op q om te stoppen), ./openpairings.sh details --once toont het één keer, om te plakken.

De eerste start#

Open het programma. De eerste pagina is Toernooien: de lijst van je toernooien (aanvankelijk leeg), met Nieuw toernooi en de importknoppen.

Op een scherm ter grootte van een telefoon wordt de lijst één kaart per toernooi, met de status op een eigen regel en het menu Meer in de hoek; op een breder scherm is het een tabel.

De balk bovenaan elke pagina bevat:

• Toernooien - de lijst van je toernooien. In een toernooi heet dit eerste tabblad Start en het leidt naar dezelfde lijst.
• Hulpmiddelen - de openbare arbiterhulpmiddelen (normrapporten uit geüploade bestanden).
• Wijzigingen - wat er in elke release is veranderd.
• Help - deze handleiding. Binnen een toernooi opent ze bij het hoofdstuk dat past bij de pagina waarop je bent.
• De kleuraccent, de taalkeuze (Engels en Nederlands) en het thema (Systeem, Licht, Donker, Leisteen, Papier, Bord, Tom W, Hoog contrast, en de themapakketten die geïnstalleerd zijn - zie Eigen thema's).
• Het accountmenu, met Instellingen (online), Functies en Afmelden (online), en het versienummer.

Binnen een toernooi toont de balk de eigen tabbladen van het toernooi:

Verbindingen (de ratinglijsten, back-ups, het publicatieadres) verschijnt in de balk op de pagina Toernooien, voor de beheerder van de installatie. Op een desktopversie bent dat altijd jij.

Een eerste toernooi in het kort#

1. Toernooien, Nieuw toernooi: naam, paringssysteem, rondes, plaats, startdatum, speeltempo. Toernooi aanmaken.
2. Instellingen, Data: vul een datum in voor elke ronde (geen enkele ronde kan worden gepaard zolang niet elke ronde een datum heeft).
3. Instellingen, Tiebreaks en Toernooi: controleer de tiebreaks en de functionarissen.
4. Spelers: voeg de spelers toe (doorzoek de FIDE-lijst of typ ze in).
5. Paringen: Ronde 1 paren.
6. Voer de resultaten in op de pagina Paringen. Wanneer elk bord een resultaat heeft, opent Door naar ronde N de volgende ronde: die paar je dan.
7. Stand, Afdrukken wanneer nodig.
8. Na de laatste ronde: Instellingen, Exporteren, stuur het TRF-bestand naar het rating-bureau (zie Versturen naar FIDE).

De volgende hoofdstukken leggen elke stap volledig uit.

Taal#

De pagina rond de handleiding en het hele programma zijn beschikbaar in het Engels en het Nederlands (keuzelijst in de bovenbalk; online volgt de keuze je account). Deze handleiding bestaat in het Engels en het Nederlands en volgt de taal die je kiest.

Toetsenbord en toegankelijkheid#

Elke actie is een knop of een link en is met het toetsenbord bereikbaar. Het invoeren van resultaten is ontworpen voor het toetsenbord (zie Resultaten): klik op het resultaatveld van het eerste bord en typ dan 1 voor een winst voor Wit, 2 voor remise en

andere waarden. Het spelersrooster heeft eigen toetsenbordbediening (zie Spelers en ratinglijsten): Ctrl+I voegt een speler toe, de pijltjestoetsen bewegen tussen de cellen,

en Enter of Space op de naam van een speler opent het inschrijfformulier.

Het programma volgt het kleurenschema dat je kiest: Systeem volgt de lichte of donkere instelling van de computer, en de themakeuze biedt daarnaast Licht, Donker, Leisteen, Papier, Bord, Tom W (koningsblauw met een hemelsblauw accent) en Hoog contrast, met daarna de themapakketten die geïnstalleerd zijn. De live pagina heeft een eigen modus met hoog contrast.

Eigen thema's#

Thema's buiten de ingebouwde komen als themapakket: een map met een stylesheet erin. Standaard is er geen geïnstalleerd. Een geïnstalleerd pakket verschijnt in de themakeuze na de ingebouwde thema's, met zijn kleuren naast zijn naam; je kiest het zoals elk ander thema. Wordt het pakket later verwijderd, dan kom je zonder melding terug op Systeem.

Waar pakketten staan#

In de desktopversie in een map themes in de gegevensmap (zie Waar je gegevens staan), één map per pakket:

• Windows: %LOCALAPPDATA%\OpenPairingsData\themes
• macOS: ~/Library/Application Support/OpenPairings/themes
• Linux: ~/.local/share/OpenPairings/themes

Maak de map themes aan als ze er nog niet is. Het programma leest ze telkens een pagina opent, dus een nieuw pakket verschijnt op de volgende pagina, zonder herstart.

Online kun je zelf geen pakket installeren: de server leest zijn pakketten uit een map die de beheerder kiest (PAIRINGS_THEMES_DIR). Vraag het aan de beheerder.

Wat een pakket bevat#

Een map met als naam de id van het pakket (kleine letters, cijfers en streepjes), met daarin:

• theme.json - id (de naam van de map), name (zoals in de themakeuze; hoogstens 40 tekens), eventueel name_nl (de Nederlandse naam), author, version, dark (true als de tekst op de vlakken van het pakket licht is, zodat het programma zijn eigen tekens voor een donkere achtergrond tekent) en swatch (drie of vier kleuren als #rrggbb, het voorbeeld in de themakeuze), en eventueel users: een lijst e-mailadressen. Dan bestaat het pakket alleen voor die accounts; wie niet op de lijst staat of niet is aangemeld, ziet het niet in de themakeuze en kan het niet kiezen.
• theme.css - de stylesheet, hoogstens 200 KB.
• eventueel fonts/, met lettertypen als .woff2-bestanden (hoogstens 1 MB elk, namen van kleine letters, cijfers, - en _), en een licentie- of leesmij-bestand.

Een thema is vooral een reeks kleurtokens in een blok [data-theme="<id>"] { ... }. De tokens zijn: --bg (de pagina), --surface (kaarten), --surface-alt (gestreepte rijen), --surface-hover, --border, --text, --text-soft, --accent, --accent-hover, --accent-soft, --accent-ink (tekst op het accent), --accent-lift, --danger, --danger-hover, --danger-ink, --success, --success-soft, --warn, --warn-soft, --info, --info-soft, --shadow, --scrim (achter een dialoogvenster), --radius, en die van het aanmeldpaneel: --hero-a, --hero-b, --hero-c, --hero-ink en --hero-pole. Een token dat het pakket weglaat, houdt de waarde van het thema Licht. Een pakket kan ook eigen accentkleuren zetten met [data-accent="blue"]:where([data-theme="<id>"]) { ... }.

Wat een pakket niet mag#

Het programma weigert een pakket, en zegt onder de thema's in de themakeuze waarom, als de stylesheet:

• @import gebruikt, of een andere @-regel dan @font-face, @keyframes, @media en @supports;
• met url() naar iets anders verwijst dan zijn eigen fonts/<naam>.woff2, of image-set() en dergelijke gebruikt;
• expression(, javascript:, behavior: of -moz-binding bevat;
• een regel heeft die niet begint bij [data-theme="<id>"] (ook toegestaan: :root[data-theme="<id>"], html[data-theme="<id>"] en de accentvorm hierboven), een regel in een andere regel nest, of een backslash buiten een tekenreeks gebruikt.

De stylesheet en de lettertypen komen van het programma zelf; een pakket kan niets van elders laden.

Een pakket controleren#

Vanuit een kopie van de broncode van het programma voert mix pairings.theme_check PAD dezelfde veiligheidscontrole uit en meet daarna de kleuren van het pakket aan de contrastregels die ook voor de ingebouwde thema's gelden, in elke accentkleur. Je krijgt elk kleurenpaar dat te moeilijk leesbaar is. Een pakket dat deze controle niet doorstaat, laadt wel; het is alleen zwaar voor de ogen van wie ermee moet werken.